Rak szyjki macicy dotyka ponad 3000 kobiet rocznie w Polsce. Większość z nich ma między 45-tym a 60-tym rokiem życia. Połowa z nich umiera. Za nowotwór szyjki macicy odpowiada głównie wirus brodawczaka ludzkiego. I można się na niego zaszczepić.

Dlaczego należy zaszczepić się przeciw HPV?

U 16 na 100 000 tysięcy kobiet rocznie wykrywany jest rak szyjki macicy. Rocznie co druga z nich umiera na ten nowotwór. Głównym czynnikiem ryzyka rozwoju tego nowotworu jest przenoszony drogą płciową wirus brodawczaka ludzkiego HPV– szczególnie jego onkogenne (związane z rozwojem zmian nowotworowych) odmiany (tzw. serotypy) wysokiego ryzyka 16 i 18. Zakażenie wirusem HPV 16 i 18 współistnieje z 70% przypadków raka szyjki macicy oraz zmianami przedrakowymi szyjki macicy i sromu. Ponadto serotypy niskiego ryzyka 6 i 11 tego wirusa powodować mogą wystąpienie kłykcin kończystych – zmian skórnych zlokalizowanych w okolicach intymnych.

Przed wirusem HPV oraz powikłaniami zakażenia możesz się uchronić poprzez zgłoszenie się na szczepienie przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego.

Czy powinnaś zaszczepić się przeciw HPV?

Szczepienie jest dla Ciebie zalecane jeśli jesteś kobietą w wieku 9-45 lat.

Dodatkowo szczepienia zalecane jest u:

• chłopców po 9 roku życia i mężczyzn;
• młodych mężczyzn utrzymujących kontakty homoseksualne;
• nosicieli wirusa HIV w wieku od 9 do 26 roku życia, którzy wcześniej nie byli szczepieni.

Jak szczepienie przeciw HPV wpływa na Twoją odporność?

Szczepionka daje ochronę przed zakażeniem najbardziej niebezpiecznymi typami wirusa HPV. Szczepionki dwu- i czterowalentna chronią przed zakażeniami silnie onkogennymi typami wirusa HPV 16 i 18, które odpowiadają za zmiany przedrakowe szyjki macicy, pochwy i sromu oraz raka szyjki macicy, a w przypadku szczepionki czterowalentnej (HPV typ 6, 8, 16, 18) dodatkowo przed pojawieniem się brodawek zewnętrznych narządów płciowych (kłykcin kończystych). Szczepionki przeciw HPV są ważnym elementem profilaktyki raka szyjki macicy u kobiet. 

Jaka jest skuteczność szczepienia przeciw HPV?

Skuteczność szczepionki przeciw HPV podawana przez WHO (Światową Organizację Zdrowia – organ ONZ) wynosi – w zależności od preparatu – ponad 90% i powyżej 96%; określa ona stopień zapobiegania powstawaniu zmian o wysokim ryzyku rozwoju nowotworu (tzw. dysplazji wysokiego stopnia).

Szczepienia są najskuteczniejsze wśród kobiet wcześniej niezakażonych HPV i dlatego zalecane są młodym nastoletnim dziewczętom przed inicjacja seksualną, u których ryzyko obecności zakażenia HPV jest niewielkie.

Kiedy i w jaki sposób możesz zaszczepić się przeciw HPV?

Możesz zaszczepić się już od 9.roku życia.

Szczepionka zostanie podana w ramię lub w przednioboczną powierzchnię uda. 

Cykl szczepienia zależy od preparatu i Twojego wieku w chwili podania I dawki szczepionki. 

Kiedy nie powinnaś szczepić się przeciw HPV?

Nie szczep się, jeżeli:

• jesteś uczulona na którykolwiek składnik danego preparatu(patrz: ulotka preparatu!) lub jeżeli po poprzedniej dawce tej szczepionki wystąpiły u Ciebie ciężkie reakcje alergiczne,
• aktualnie przechodzisz infekcję z wysoką gorączką tj. powyżej 38,5°C,
• masz zaostrzenie choroby przewlekłej (niekiedy będzie konieczna ocena Twojego stanu zdrowia przez lekarza specjalistę) – do czasu ustąpienia objawów,
• jesteś w ciąży. 

W razie jakichkolwiek wątpliwości, dotyczących Twojego stanu zdrowia, zgłoś je lekarzowi, który będzie Cię badał przed szczepieniem.

Jakie negatywne objawy mogą wystąpić po szczepieniu przeciw HPV?

Szczepionka jest uznana przez Światową Organizację Zdrowia [WHO – organ ONZ] za bezpieczną,tzn. że w związku z zaszczepieniem się mogą pojawić się u Ciebie w miejscu podania takie objawy, jak:

• zaczerwienie,
• obrzęk,
• świąd,
• ból,
• krwawienie.

Czasem mogą również wystąpić objawy uogólnione:

• pokrzywka (głównie po preparacie 2-walentnym),
• gorączka ≥ 38˚C,
• uczucie rozbicia,
• bóle głowy,
• bóle mięśniowe,
• bóle stawów,
• bóle brzucha,
• nudności, wymioty, biegunka.

Pamiętaj, aby jak najszybciej poinformować swojego lekarza pierwszego kontaktu o wystąpieniu jakiegokolwiek negatywnego objawu, który pojawi się u Ciebie do 4 tygodni od szczepienia, a który został wymieniony przez lekarza w czasie kwalifikacji do szczepienia lub ujęty w ulotce dołączonej do szczepionki!

Pamiętaj, że…

• … szczepionka nie zwalnia Cię z rutynowych badań profilaktycznych w kierunku raka szyjki macicy oraz nie chroni Cię przed pozostałymi chorobami przenoszonymi drogą płciową. W celu dalszej profilaktyki raka szyjki macicy powinnaś zgłosić się do ginekologa po osiągnięciu pełnoletności lub po rozpoczęciu życia seksualnego (w celu wykonania cytologii szyjki macicy)!

• … najlepiej podać szczepionkę zanim rozpoczniesz życie seksualne, czyli przed potencjalnym zakażeniem, gdyż to właśnie stosunek seksualny jest główną drogą zakażenia. 

• … szczepionka daje ochronę jedynie przed infekcjami wywołanymi przez typy wirusa HPV, które zawarte są w preparacie [16 i 18 lub 6, 11, 16 i 18], nie chroni Cię przed infekcjami innymi typami wirusa HPV!

Preparaty:

• CERVARIX dwuwalentna.

Preparat zawiera składniki z otoczki 2 najczęściej powodujących raka szyjki macicy typów wirusa HPV.

Produkt przeznaczony dla dziewcząt i chłopców od 10. roku życia włącznie i dla kobiet.

Droga podania: wstrzyknięcie domięśniowe w mięsień naramienny.

• Cena: 408,91 zł.
• Producent: GlaxoSmithKline (GSK) Biologicals – Belgia. 

• SILGARD czterowalentna. 

Preparat zawiera składniki z otoczki 2 najczęściej powodujących raka szyjki macicy typów wirusa HPV oraz składniki z otoczki 2 typów wirusa HPV najczęściej powodujących kłykciny kończyste.

Droga podania: wstrzyknięcie domięśniowe w mięsień naramienny lub w przednioboczną powierzchnię uda.

Produkt przeznaczony dla: 

• dzieci i młodzieży obu płci w wieku 9-15 lat,
• mężczyzn w wieku 16-26 lat,
• kobiet w wieku 16-45 lat.

Droga podania: i.m. w mięsień naramienny lub w przednioboczną powierzchnię uda.

Cena: 402,94 zł.

Producent: Merck Sharp &Dohme (MSD).

• Gardasil 9 (dziewięcio walentna).

Preparat zawiera składniki z otoczki 9 typów wirusa HPV.

Produkt przeznaczony dla dziewcząt i chłopców od 10. roku życia włącznie i dla kobiet.

Droga podania: wstrzyknięcie domięśniowe w mięsień naramienny.

Warto przeczytać:

• Krajowy rejestr nowotworów pokazuje, jak niebezpiecznym nowotworem jest rak szyjki macicy! Sprawdź tutaj.